Verkir í liðum eru á meðal algengustu vandamála stoðkerfisins. Verkir geta komið fram í öllum liðum svo sem í hnjám, ökklum, mjöðmum og fingrum. Í sumum tilfellum vara verkirnir í skamman tíma en þegar liðirnir eru orðnir varanlega hnjaskaðir þá geta verkir varað til langs tíma og verið erfitt að meðhöndla. Hafi verkir varað lengur en þrjá mánuði er talað um langvinna verki.

Liðverkir eru mjög hvimleiðir og hamlandi en það er mikilvægt að vinna með vandamálið og hætta ekki að hreyfa sig. Þar skiptir mestu að stunda létta hreyfingu og draga úr álagi á liðina, til dæmis með því að styrkja vöðvana í kring. Séu verkir það miklir að þeir dragi úr hreyfigetu þá eru til verkjastillandi lausnir. Algengast er að nota bólgueyðandi verkjalyf sem slá á liðverki. Það ætti þó að forðast notkun slíkra lyfja til lengri tíma þar sem að þeim geta fylgt töluverðar aukaverkanir eins og þynning á slímhúð í maga, hjarta- og æðavandamál og aukin áhætta á blæðingum.

Þeir sem þurfa verkjastillingu til lengri tíma á meðan hreyfigeta er aukin geta tekið jurtalyfið Harpatinum frá Florealis. Lyfið er er sérstaklega ætlað til draga úr verkjum í liðum og mjóbaki og til að minnka stirðleika og vöðvastífni. Harpatinum er unnið úr rót djöflaklóar (Harpagophytum procumbens) og hefur verið notað lengi í Evrópu. Það er hinsvegar nýr kostur á Íslandi. Harpatinum er eina jurtalyfið á Íslandi sem er viðurkennt af Lyfjastofnun með virkni gegn liðverkjum.

Létt hreyfing er engu að síður alltaf  meðal þeirra atriða sem skipta mestu máli til að draga úr verkjum í liðum til lengri tíma og vinna þannig bug á vandamálinu.

Hér eru fimm almenn atriði sem allir geta tileinkað sér til að draga úr verkjum og með auka þar með lífsgæði og haldið sér á hreyfingu.

 

1. Styrktu vöðvana í kringum liðina

Hlutverki vöðvanna er að hreyfa útlimi og veita liðamótum stöðugleika. Það er mikilvægt að vöðvarnir í kringum stærstu liðina séu vel í stakk búnir til að halda liðunum stöðugum og taka hluta af álaginu sem myndast við hreyfingu. Ef vöðvarnir eru sterkir léttir það álaginu af brjóski, beinum og liðböndum.

Sá liður sem flestir finna til í er hnéliðurinn. Verkir í hnjám eru oft ástæða þess að fólk hættir að stunda áhugamál eins og gönguferðir, hlaup, blak eða aðrar tómstundir sem krefjast álags á hnén. Með því að styrkja lærvöðvana má minnka álagið á liðinn sjálfann og draga úr verkjum. Einfaldar æfingar sem geta komið þér af stað eru  til dæmis hnéréttur, uppstig og hnébeygjur. Hér eru einföld kennslumyndbönd frá Landlækni.

2. Gættu að þyngdinni

Fjölmargar rannsóknir hafa sýnt að ofþyngd getur stuðlað að auknu álagi á stóru liðina eins og mjaðmaliði, hnéliði og ökklaliði. Oft myndast vítahringur verkja og þyngdaraukningar þegar fólk hættir að hreyfa sig vegna verkja í liðum. Þann vítahring þarf að rjúfa og mikilvægur þáttur getur verið að komast sem næst kjörþyngd. Þegar kemur að því að létta sig skiptir mataræðið alltaf mestu máli en hreyfing getur komið okkur yfir erfiðasta hjallann.

3. Prófaðu köld böð

Nú eru komin köld kör (oftast fiskikör full af ísköldu vatni) í flestar sundlaugar landsins. Kæling dregur úr liðbólgum og því er tilvalið að dýfa sér í kalda karið, þótt ekki væri nema upp að mjöðmum. Einnig hafa svokölluð skiptiböð verið góð leið til að draga úr stirðleika og verkjum í liðum. Þá er farið til skiptis í kalt og heitt vatn og eykur það blóðflæðið til þeirra svæði sem böðuð eru til skiptis. Ef köld böð eru ekki fyrir þig getur þú prófað að setja kaldan bakstur á verkjaða liðinn þegar komið er heim eftir göngutúr eða létta hreyfingu.

4. Prófaðu fjölbreytta hreyfingu

Ábatinn af fjölbreyttri hreyfingu er alltaf að koma betur og betur í ljós. Almennt er mælt með því að fullorðnir hreyfi sig að lágmarki í 30 mínútur á dag. Hreyfing er ekki  aðeins góð fyrir hjarta- og æðakerfið heldur hefur hreyfing góð áhrif á geðheilsu, taugakerfi og auðvitað stoðkerfið. Ef fólk er með verki í liðum þarf að finna hreyfingu við hæfi. Ef verkir eru í baki eða hnjám er best að hreyfingin sé með lágmarks höggálagi. Þá er gott að ganga, synda, gera sundleikfimi eða hjóla. Styrktaræfingar fyrir kvið, bak, mjaðmir, rass og læri geta skipt miklu máli fyrir stuðning við liðina.

Á undanförnum árum hafa æfingar á borð við jóga, pilates og tai chi orðið vinsælli hér á landi og má hiklaust mæla með þeim fyrir fólk með verki í liðum. Alltaf er þó best að ofgera sér ekki í byrjun heldur auka álagið jafnt og þétt og hafa góða meðvitund um hvaða æfingar gefa manni „góða þreytu“ og hvað æfingar ýfa upp sársauka í liðum sem ætti þá að forðast.

5. Endurskoðaðu matarræðið

Síðast en ekki síst er þekkt að mataræði getur haft áhrif á verki í liðum. Fjölmargar rannsóknir hafa sýnt að það að borða reglulega fiskmeti og taka lýsi daglega getur bætt heilsu liða. Mikilvægt er að borða fjölbreytta fæðu og fá næg steinefni og vítamín eins og t.d. D-vítamín sem er mikilvægt fyrir upptöku kalks úr fæðunni. Einnig er mikilvægt að borða grænmeti og ávexti á hverjum degi, takmarka saltneyslu og auðvitað draga úr sykurneyslu. Fjölbreytt og holl fæða eykur enn frekar líkurnar á því að við viðhöldum kjörþyngd sem aftur minnkar líkurnar á of miklu álagi á brjósk og bein í liðum.

 

Gangi ykkur vel!

 

Harpatinum er lausasölulyf og fæst án lyfseðils í flestum apótekum. Harpatinum er skráð jurtalyf sem hefð er fyrir og samþykkt af lyfjayfirvöldum. Ráðlagður skammtur fyrir fullorðna er: 2 hylki 2 svar sinnum á dag. Lesið vandlega upplýsingar á umbúðum og fylgiseðli fyrir notkun lyfsins. Leitið til læknis eða lyfjafræðings sé þörf á frekari upplýsingum um áhættu og aukaverkanir. Sjá nánari upplýsingar um lyfið á www.serlyfjaskra.is.

 

Tengdar vörur frá Florealis

Harpatinum

Harpatinum – Við lið- og gigtarverkjum

 

Sefitude

Sefitude – Við vægum kvíða og svefnvanda